E-lekcje
Oto przygotowane przez nas lekcje internetowe (e-lekcje), które - mamy nadzieję - w interesujący sposób przybliżą Wam różnorodne zagadnienia z trzech tematów: woda, odpady i bioróżnorodność. Każda e-lekcja zawiera ćwiczenia do samodzielnego wykonania i sprawdzenia swojej wiedzy. Zachęcamy Was do wzięcia udziału w tych niezwykłych lekcjach, dzięki którym możecie np. dowiedzieć się jaki związek mają mumie egipskie z produkcją papieru.

Mapa serwisu

projekt i realizacja

 
Ptaki chronione

Ptaki chronione w Polsce


    Według ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 roku oraz rozporządzenie ministra środowiska z dnia 28 września 2004 o ochronie gatunkowej zwierząt większość występujących u nas ptaków objętych jest ochroną gatunkową i można potocznie określić je jako ptaki chronione.

  • potrzeba ochrony ptaków
  • gatunki objęte ochroną ścisłą
  • gatunki objęte ochroną częściową
  • ochrona strefowa ptaków

Potrzeba ochrony ptaków 


     Ptaki stanowią nieodłączny składnik środowiska przyrodniczego. Nikt z nas nie wyobraża chyba sobie wiosny bez ich krzątaniny, śpiewu. Niestety, większość nawet pospolitych gatunków jak skowronek czy wróbel w ostatnich latach wykazuje pewne tendencje do zmniejszania liczebności. Składa się na to wiele przyczyn od kumulacji w środowisku toksycznych substancji, poprzez zmiany w uprawie pól czy zagospodarowaniu miast, kończąc na większej presji drapieżników itp.
     Człowiek zagraża ptakom także bezpośrednio. Nadmierne polowania skutecznie ograniczyły liczebność głuszców i cietrzewi. Kłusownicy po dziś dzień chwytają kaczki, gęsi, kuropatwy. Także mniejsze gatunki: szczygły, dzwońce, makolągwy są łapane by spełnić rolę ptaków ozdobnych. Od wieków złą sławą cieszą się sowy, kiedyś przepędzane i zabijane jako zwiastunki śmierci, obecnie uśmiercane podobnie jak ptaki drapieżne, by potem trafić do preparatorów i stanowić wątpliwą ozdobę mieszkań. Zresztą ptaki drapieżne były i są tępione jako niepotrzebny składnik przyrody, szkodniki wyrządzające jedynie same krzywdy. Wybiera się je z gniazd, a jajami najrzadszych handluje, uzyskując wysokie ceny.
     Akty prawne definiujące ochronę gatunkową ptaków, mają zapobiegać wszystkim tym naganny procederom. Jednak nawet one nie wystarczą, jeżeli braknie nam zwykłego zrozumienia i fascynacji światem ptaków.


Gatunki objęte ochroną ścisłą 



     Ustawa zastrzega szereg zakazów jakimi są objęte ptaki chronione. Nie wolno ich chwytać, zabijać, okaleczać, przetrzymywać. Dotyczy to zarówno ptaków żywych, jak i martwych, które gdzieś zostałyby przez nas znalezione. Zakaz przetrzymywania dotyczy również piór i jaj. Nie możemy niszczyć gniazd i jaj znalezionych gdzieś w lesie lub na łące oraz płoszyć ptaków w ich naturalnym środowisku. Dotyczy to także fotografowania, filmowania i obserwacji. Muszą się one odbywać w warunkach nie zagrażającym ptakom i nie niepokojących ich.
Wyjątkami od tych zakazów jest utrzymywanie w czystości skrzynek lęgowych, a więc możemy usuwać z nich stare gniazda od 16 października do końca lutego. W tym terminie mogą być także usuwane gniazda z budynków i zieleni miejskiej, jeśli ich przebywanie zagraża np. bezpieczeństwu przeciwpożarowemu. Możemy chwytać zwierzęta słabe i ranne, ale tylko wówczas gdy chcemy udzielić im pomocy.
Określone zostały także formy ochrony ptaków. Jest to m.in. odtwarzanie naturalnych siedlisk, zakładanie remiz śródpolnych, wieszanie skrzynek lęgowych i budowa sztucznych platform lęgowych, dostosowanie prac budowlanych, w rolnictwie, leśnictwie, monitoring populacji i ostoi.


Gatunki objęte ochroną częściową 


      Ochrona częściowa zakłada możliwość redukcji części populacji, ale także płoszenia, niszczenia gniazd poza sezonem lęgowym itp. Na liście ptaków objętych ochroną częściową znalazły się przede wszystkim gatunki uznawane za szkodliwe dla gospodarki rybackiej: kormoran czarny, czapla siwa, mewa białogłowa, mewa srebrzysta. Wszystkie te gatunki wykazują stabilną (czapla siwa) lub rosnącą (pozostałe) liczebność na terenie naszego kraju.
Bernikla kanadyjska jest obcym gatunkiem, który został wprowadzony do środowiska z hodowli w kilku krajach europejskich. W Polsce coraz częściej ten gatunek się pojawia. Stanowi on pewne zagrożenie dla rodzimych gatunków gęsi, może bowiem krzyżować się z nimi.
Do ptaków objętych ochroną częściową zalicza się również ptaki krukowate: kruka, wronę, srokę i gawrona. W tym wypadku interwencje człowieka dotyczą przede wszystkim miast, gdzie często likwidowane są kolonie gawronów uciążliwe dla mieszkańców.
Do gatunków objętych ochroną częściową zaliczane są często łowne gatunki ptaków np. gołąb grzywacz, czernica, głowienka.


Ochrona strefowa ptaków 


       Dla części najrzadszych gatunków dodatkowo wyznaczono ochronę strefową polegającą na zabezpieczeniu obszaru wokół miejsca gniazdowania. Ma to za zadanie zapewnienie spokoju gniazdującym ptakom zarówno w okresie wysiadywania jaj jak i karmienia piskląt. Ta forma ochrony dotyczy: orła przedniego, orlika krzykliwego, orlika grubodziobego, gadożera, bielika, rybołowa, orzełka, kani czarnej, kani rudej, szlachara, ślepowrona, bociana czarnego, kraski, raroga, sokoła wędrownego, cietrzewia, głuszca, puchacza.
Strefa ochrony miejsc gniazdowania dzieli się na strefę ścisłą, obowiązującą cały rok oraz strefę częściową, funkcjonującą okresowo.
 
Strefa ochrony ścisłej dotyczy najbliższego otoczenia gniazda i wynosi od 100 do 200 metrów (dla kraski do 10 m). Funkcjonuje ona na zasadach rezerwatu ścisłego i w jej zakresie przez cały rok zakazane jest prowadzanie jakichkolwiek ingerencji człowieka.
 
Strefa ochrony częściowej otacza strefę ochrony ścisłej w promieniu 500 metrów. Obowiązuje ona w terminie od 1 stycznia do 31 lipca dla bielika, orła przedniego, sokoła wędrownego, puchacza, dla bociana czarnego, kani rudej, kani czarnej, rybołowa, orzełka, orlika krzykliwego, orlika grubodziobego, kulona od 1 marca do 31 sierpnia. Od 1 marca do 30 września dla gadożera, od 1 lutego do 31 sierpnia dla cietrzewia, od 1 lutego do 31 lipca dla głuszca, od 1 kwietnia do 31 sierpnia dla kraski. Dla szlachara strefą ochronną objęte są zadrzewione wyspy na których gniazduje, podobnie kolonie lęgowe ślepowrona, W tych okresach zakazany jest wstęp i prowadzanie jakichkolwiek czynności w obrębie tej strefy.


Literatura:
1. Ochrona strefowa miejsc rozrodu ptaków drapieżnych. 2002. KOO. Olsztyn.
http://www.fwie.eco.pl/projekty/pwm/wylegala/index.htm


Powrót   Do góry